KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ OLAN HASTALARIN GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİNİN VE EVDE BAKIM GEREKSİNİMLERİNİN BELİRLENMESİ
Hatice Alagöz Mamaş1*, İlknur Aydın Avcı2
1Ondokuz Mayıs University, Samsun, Turkey
2Ondokuz Mayıs University, Samsun, Turkey
* Corresponding author: aa@gmail.com
Presented at the 2nd International Symposium on Innovative Approaches in Scientific Studies (ISAS2018-Winter), Samsun, Turkey, Nov 30, 2018
SETSCI Conference Proceedings, 2018, 3, Page (s): 1443-1453
Published Date: 31 December 2018
Amaç: Bu araştırma, kronik böbrek yetmezliği tanısı almış ve diyalize giren hastaların günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi ve evde bakım gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Kesitsel nitelikte yapılan araştırmanın evrenini Ocak-Haziran 2016 tarihleri arasında Samsun’da bir kamu hastanesinin Diyaliz Ünitesi’nde diyalize giren hastalar oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, 287 hasta ile araştırma tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında hastaların sosyo-demografik özelliklerini belirleyen anket formu ve Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 17.0 programında, Pearson Ki- Kare testi ve Korelasyon Analizi uygulanarak, p < 0.05 düzeyi anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılanların %48.8’i 60 yaş ve üzerinde, %58.5’i erkek, %58.9’u ilköğretim mezunu olup %83.3’ü evlidir. Hastaların %92.7’sinin evde bakım hizmeti almadıkları, %47.6’sının 3 yıl ve üzerinde ve %82.2’sinin eşi ve çocuklarından evde bakım hizmeti aldıkları tespit edilmiştir. Hastaların %79.1’inin alışveriş, %72.5’inin sosyal aktiviteye katılım, %65.9’unun yemek yaparken ve %15.0’ının boşaltım, %16.0’ının beslenme, %21.6’sının ise hareket ederken evde yardıma ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Kronik Böbrek Yetmezliği olan hastaların yaş, cinsiyet, eğitim, evde bakım hizmeti alma, sağlık durumlarını algılama, başka bir kronik hastalığı bulunma ve işte çalışma gruplarına göre Günlük Yaşam Aktiviteleri olan yıkanma, giyinme, tuvalet ihtiyacı, transfer, kontinans ve beslenme davranışları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Çalışmada hastaların günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmede sorunlar yaşadıkları ve bir başkasına bağımlı oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords - Kronik böbrek yetmezliği; Diyaliz; Günlük yaşam aktiviteleri; Evde bakım.
Akdemir N, Bostanoğlu H, Yurtsever S, Kutlutürkan S, Kapucu S, Canlı Özer Z. Yatağa bağımlı hastaların evde yaşadıkları sağlık sorunlarına yönelik evde bakım hizmet
gereksinimleri. Dicle Tıp Dergisi 2011;38(1): 57-65.
Akkuş H. Sürekli ayaktan periton diyaliz (sapd) hastalarına verilen eğitim ile evde bakım gereksinimlerinin karşılaştırılması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bolu, Yüksek Lisans Tezi, 2010.
Alemdar H, Çınar Pakyüz S. Hemodiyaliz hastalarında öz bakım gücünün yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 2015; 2.Sayı.
Allıgood MR ve Tomey AM. Nursing theorists and theır work. Printed in United States of America 2010.
Atik D, Albayrak Coşar S, Çınar S. Hemodiyaliz hastalarında metabolik sendrom ve fiziksel aktivite. Çağdaş Tıp Dergisi 2014;4(2): 69-75.
Aylaz R, Erci B. Sürekli ayaktan periton diyalizi hastalarına evde verilen bakımın ve izlemin hastaların öz-bakım gücüne ve diyalize bağlı enfeksiyonlardan orunmalarına etkisi. İ.Ü.F.N. Hemşirelik Dergisi 2010; 18(1): 40-46.
Başarır S, Çınar Pakyüz S. Hemodiyaliz hastalarının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Nefroloji Hemşireliği Dergisi 2015.
Cilan H, Oymak O, Turan T, Yıldız B, Candan Z, Utaş C. Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hemodiyaliz Ünitesi’nde diyaliz tedavisi gören hastalarda beslenme durumu ve depresif bozukluk. Erciyes Tıp Dergisi 2009;31(3):237-243 23.
Daugirdas JT, Blake PG, Ing TS. Handbook of Dialysis. Fourth Edition, Philadelphia, Lippincott Williams & Wilkins. 2010: 25-35.
Er F, Mollaoğlu M. Multiple Sklerozlu hastalarda yeti yitimi ve günlük yaşam aktivitelerinin incelenmesi. Journal of Neurological Sciences [Turkish] 2011; 28(2) : 190-203.
Im EO, Lee B, Chee W, Stuifbergen A. Attitudes toward physical activity of white midlife women. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs 2011; 40: 312-21.
Kılıç Akça N, Doğan A. Hemodiyaliz hastalarının diyaliz sonrası yaşadığı sorunlar ve evde bakım gereksinimleri. Bozok Tıp Dergisi 2011;1:15-22.
Mollaoğlu M. Diyaliz hastalarında yeti yitimi, günlük yaşam aktiviteleri ve öz yeterlilik durumu. TAF Preventive Medicine Bulletin 2011: 10(2).
Özdemir Ü, Taşçı S. Kronik hastalıklarda psikososyal sorunlar ve bakım. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2013;Cilt 1 Sayı 1.
Özyiğit S, Yıldırım Y, Karaman E. Hemodiyaliz hastalarında ağrı. Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi 2016; 25 (1): 88-94.
Sungur G, Tekinsoy P, Ceyhan Ö, Taşçı S, Şahin S, Göriş S. Hemodiyaliz hastalarının evde bakım gereksinimleri, Nefroloji Hemşireliği Dergisi 2009; 28-33.
Süleymanlar G. Kronik Böbrek Hastalığı ve yetmezliği: Tanımı, evreleri ve epidemiyolojisi. Dahili Tıp Bilimleri Nefroloji Dergisi 2007; 3: 38.
Şanlıtürk D, Ovayolu N, Kes D. Hemodiyaliz hastalarında sık karşılaşılan problemler ve çözüm önerileri. Türk Nefroloji, Diyaliz ve Transplantasyon Hemşireleri Derneği
Nefroloji Hemşireliği Dergisi 2018:1 (13).
T.C. Resmi Gazete [T.C.RG], Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Tarafından Evde Sağlık Hizmetlerinin Sunulmasına Dair Yönetmelik, 29280, 27 Şubat 2015, Erişim tarihi 23 Ağustos 2016,
http://mevzuat.basbakanlik.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.20559&MevzuatIliski =0&sourceXmlSearch=evde%20sa%C4%9Fl%C4%B1k.
TND (Türk Nefroloji Derneği), Türkiye’de Nefroloji, Diyaliz ve Taransplantasyon, T.C. Sağlık Bakanlığı ve Türk Nefroloji Derneği Ortak Raporu, Ankara, 2012.
Yalçın AU, Akpolat T. Kronik Böbrek Yetmezliği. Nefroloji El Kitabı. 4. Baskı, İstanbul, Nobel Tıp Kitabevleri. 2007:1-21.
Yavuz D, Yavuz R, Altunoğlu A. Hemodiyaliz hastalarında görülen psikiyatrik hastalıklar. Turkish Medical Journal 2012:6(1).
|
This is an Open Access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License 4.0, which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited. |
