Günümüzde dünya nüfusunun hızlı artış oranına bağlı olarak doğal kaynakların hızla ve bilinçsizce tüketilmesi önemli çevre sorunlarına neden olmaktadır. Bu nedenle doğal kaynakların mevcut durumunun belirlenmesi ve zamansal değişimlerin takibi doğal kaynak yönetimi açısından zorunlu hale gelmiştir. Bir ekosistem bileşeni olan ormanlar; ekonomik, ekolojik ve sosyokültürel açıdan büyük bir öneme sahip olup insanlığa sayısız fayda sunmaktadır. 1992 yılında Rio’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansında (BMÇKK) ele alınan “sürdürülebilir orman yönetimi” kavramı ile geleceğe yönelik karar alma ve planlamada ormanların küresel, bölgesel ve yerel ölçeklerdeki kayıplarının izlenmesi kritik bir önem taşımaktadır. Oldukça zengin biyoçeşitliliğe sahip olan Türkiye orman ekosisteminin de sürdürülebilir planlaması, yerel açıdan olduğu kadar küresel açıdan da önem arz etmektedir. Bu kapsamda, orman alanlarının mekânsal-zamansal değişimlerinin belirlenmesi, sürdürülebilir orman yönetimi için öncelikli olarak gerçekleştirilmesi gereken işlemler arasında yer alır. Bu çalışmada Türkiye’de orman alanlarının 2000-2017 periyodunda zamansal değişimi iller bazında araştırılmıştır. Çalışmada Landsat uydu görüntülerinin analizine dayalı olarak üretilen Global Forest Change verileri kullanılmış, Coğrafi Bilgi sistemleri (CBS) ortamında mekânsal değişimler belirlenmiştir.  

Keywords - orman, sürdürülebilirlik, doğal kaynak yönetimi, mekânsal-zamansal değişim, CBS

[1] D. Tolunay, Ormanlar ve İklim Değişikliği, İstanbul, Türkiye, 2013.
[2] Ü. Birben, G. Şentürk, “Ormancılık Hukukunun Türkiye Ormancılığı ve Orman Mühendisi Eğitimindeki Önemi”, III. Ulusal Ormancılık Kongresi, 20-22 Mart 2008, Ankara.
[3] A. Mızraklı, E. Güzenge, Ş. A. Yalçın, “Ormanların Su Kaynakları Potansiyeli Üzerine Etkileri, Bu Alanların Belirlenmesi, Korunması ve Dim Planlama Örneği”, TMMOB 2. Su Politikaları Kongresi, 20-22 Mart 2008, 49-59, Ankara.
[4] İ. Durusoy, “Türkiye Ormancılığı İçin Sürdürülebilir Orman Yönetimi Ölçütlerinin Belirlenmesi”, Düzce Üniversitesi Ormancılık Dergisi, 8(1), 41-49, Haziran 2012.
[5] OGM “Ulusal Sürdürülebilir Orman Yönetimi Kriter ve Göstergeleri Çalıştayı”, Teknik Rapor, 2018.
[6] A. Akyol, A. Tolunay, “Türkiye’de Sürdürülebilir Orman Kaynakları Yönetimi, İlkeleri, Göstergeleri ve Uygulamaları”, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(2), 221-234, 2006.
[7] A. Akyol, “Sürdürülebilir Orman Yönetimi Ölçüt ve Göstergeleri Açısından Ülkemizdeki Mevcut Durum”, II. Ormancılıkta Sosyoekonomik Sorunlar Kongresi, 19-21 Şubat 2009, 36-46, Isparta.
[8] A. R. Brohi, İ. Doran ve N. Gürlevik, Bitki Beslenme, 2012.
[9] OGM, Türkiye Orman Varlığı, 2015.
[10] OGM, Ormanlarımız ve Faydaları, Erişim: https://www.ogm.gov.tr/ekutuphane/Yayinlar/Orman%C4%B1n%20Faydalar%C4%B1.pdf
[11] OGM, Türkiye Ulusal Ormancılık Programı, 2004.
[12] T. Otrakçıer, “Kavram Notu Sürdürülebilir Orman Yönetimi Kriter veGöstergeler”, 2006.