Laboratuvarlarda uygulanan deneysel çalışmalar sırasında kimyasal maddeler kullanılmakta, analizler sırasında çeşitli işlemler yapılmakta ve iç ortam hava kirletici maddeler oluşabilmektedir. İç ortam hava kirletici maddeler arasında yer alan azot dioksit ve ozon laboratuvar kimyasalları, enstrümantal analiz cihazları gibi elektronik cihazlardan kaynaklanabilmektedir. Kapalı ortamlarda uzun zaman geçirilmesi nedeniyle iç ortam hava kalitesinin sağlık üzerinde önemli bir etkisi bulunmaktadır. Solunum yoluyla alveollere dek ulaşabilen iç ortam hava kirletici maddeler çalışma ortamında bulunan kişilerin sağlığı üzerinde olumsuz etkiler meydana getirebilmektedir. Bu nedenle iç ortam hava kirletici maddelerin düzeylerinin aktif ve/veya pasif örnekleme yöntemleri kullanılarak belirlenmesi önem taşımaktadır. Çalışma kapsamında laboratuvar ortamında oluşan azot dioksit ve ozon düzeylerinin belirlenmesi amacıyla Radiello® pasif örnekleyiciler kullanılarak örneklemeler gerçekleştirilmiştir. Radiello® pasif örnekleyicilerdeki azot dioksit kimyasal-adsorplama kartuşları trietanolamin ile kaplanmış gözenekli polietilen malzemeden ve ozon örneklemesinde kullanılan kartuşlar ise 4-4’-dipiridiletilen ile kaplanmış silika jel parçacıkları ile doldurulmuş kapaklı politetrafloretilen tüplerden oluşmaktadır. Kartuşlar difüzif gövdelere yerleştirilerek destek plakasına tutturulmuş ve 8 saatlik pasif örneklemeler yapılmıştır. Örnekleme süresi sonunda örnekler için ekstraksiyon işlemleri uygulanmış ve Hach Lange DR5000 spektrofotometre kullanılarak ölçümler gerçekleştirilmiştir.  

Keywords - Hava kalitesi, iç ortam, azot dioksit, ozon, Radiello®

[1] K. R. Smith, J. M. Samet, I. Romieu, and N. Bruce, “Indoor air pollution in developing countries and acute lower respiratory infections in children,” Thorax, 55, 518-532, 2000.

[2] J. J. Zhang, and K. R. Smith, “Indoor Air Pollution: A Global Health Concern,” British Medical Bulletin, 68, 209-225, 2003.

[3] WHO (2010), WHO Guidelines for Indoor Air Quality: Selected Pollutants, [Online]. Available: http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0009/128169/e94535.pdf

[4] A. Ribas, and J. Penuelas, “Temporal Patterns of Surface Ozone Levels in Different Habitats of the North Western Mediterranean Basin,” Atmospheric Environment, 38, 985-992, 2004.

[5] C. J. Weschler, “Ozone in Indoor Environments: Concentration and Chemistry,” Indoor Air, 10, 269-288, 2000.

[6] S. Bootdee, P. Chalemrom, and S. Chantara, “Validation and Field Application of Tailor-Made Nitrogen Dioxide Passive Samplers,” International Journal Environmental Science and Technology, 9, 515-526, 2012.

[7] I. B. Tager, J. Balmes., F. Lurmann, L. Ngo, S. Alcorn, and N. Kunzli, “Chronic exposure to ambient ozone and lung function in young adults,” Epidemiology, 16, 751, 2005.

[8] H. Tang, T. Lau, and B. Brassard, “A New All-Season Passive Sampling System for Monitoring SO2 and NO2 in the Atmosphere,” Air and Waste Management Association, 529-537, 1998.

[9] S. Krupa, M. Nosal, and D. L. Peterson, “Use of Passive Ambient Ozone (O3) Samplers in Vegetation Effects Assessment,” Environmental Pollution, 112, 303-309, 2001.