Yaşadığımız çağda gelişmiş teknolojinin yoğun şekilde kullandığı ve üretimin olmazsa olmazı olan elektrik enerjisi dağıtım sistemleri oldukça kompleks bir yapıdadır. Artan nüfusa ve modern hayatın taleplerine cevap vermek eskisi kadar kolay olmamaktadır. İnsanlar, her geçen gün artan enerji taleplerinin sürekli ve kaliteli bir şekilde karşılanmasını istemektedir. Bu da sanıldığı kadar kolay olmamaktadır. Bilindiği üzere elektrik enerjisi üretildiği noktadan iletim araçlarıyla kullanıcıya yakın yerlere nakledilirler ve buradan da son kullanıcıya elektrik dağıtım şebekeleri aracılığıyla ulaşılmış olur. Klasik elektrik üretim, iletim ve dağıtım sistemleri değişen anlık enerji talebine yavaş tepki vermeleri, birçok açma-kapama elemanlarının mekanik özellikte olması, verilerin sürekli analizlerinin yeterince yapılamaması gibi bir takım eksiklikleri bünyesinde barındırmaktadır. Tüm bu dezavantajlara ek olarak elektrik enerjisi üretmedeki kapasite sınırlamaları, konvansiyonel yakıtların tükenebilir olması, enerji hatları arası iletişimin tek yönlü olması gibi durumlar da elektrik şebekeleri üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Yukarıda sayılan kısıtlamaların aşılabilmesi ve arz güvenliğinin sağlanabilmesi için elektrik şebeke alt yapısının günümüz ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak yeniden yapılandırılması gerekmektedir. Smart Grid veya akıllı şebeke diye adlandırılan elektrik şebeke sistemleri, enerjinin üretim, iletim ve dağıtım katmanları arasında birbirleriyle ve tüketiciyle dijital haberleşme sağlaması, kaliteli ve sürekli elektrik dağıtımı yapması, enerji transferinde güvenilirliği sağlaması ve kayıp-kaçak ihtimalini ortadan kaldırması için oluşturulması gereken uzaktan izlenebilen, verileri kaydedilebilen bir sistemler bütünüdür. Günümüz teknolojisinde kullanılan bilgisayar ve ağ teknolojisini mevcut elektrik şebeke sistemlerine adapte ederek yeni bir sistem kurma çalışmaları da akıllı şebeke olarak adlandırılabilir. Akıllı elektrik sistemlerinde, elektriğin üretim, iletim, dağıtım ve son kullanıcıya kadar geçen sürecin her anında elektronik haberleşme sistemleriyle takip edilmesinin yanı sıra yüksek verim ve yüksek güvenlik sağlanması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada mevcut elektrik şebeke sistemleri ve akıllı şebeke sistemlerine geçişin nasıl yapılması gerektiği literatür taraması yapılarak incelenmektedir.

Keywords - Akıllı şebeke, Elektrik enerjisi, Elektrik Şebekeleri, Elektrik dağıtım, Akıllı sistemler

1. M. Yenilmez, “Akıllı Şebekelerde (Smart Grid) Dağıtım Sistem Otomasyondaki Gelişmeler”, Karabük Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Karabük, 2016.

2. U. Eminoğlu, “Elektrik Dağıtım Sistemleri”, website. [Online]. Available: https://tr.scribd.com/document/87483658/Bolum-1-Elektrik-Enerjisinin-Da%C4%9F%C4%B1t%C4%B1m%C4%B1

3. (2019) T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, TEİAŞ 2017 faaliyet raporu, website. [Online]. Available:https://www.teias.gov.tr/sites/default/files/201806/2017%20TE%C4%B0A%C5%9E%20%20Faaliyet%20Raporu.pdf

4. (2019) T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü website. [Online]. Available: https://hbogm.meb.gov.tr/MTAO/1EnerjiUretimiIletimiVeDagitimi/unite10.pdf

5. M. Yurdabak, M. Şekkeli, "Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Scada/Dms Sistemlerinin İncelenmesi ve Uygulanması", Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 17 (2015): 26-31 [Online]. Available: http://jes.ksu.edu.tr/issue/19365/205373

6. M. Tünay, T. Topal, “Akıllı Şebekeler”, [Online]. Available: https://ab.org.tr/ab15/sunum/136.pdf

7. O. Erdinç, “Yenilenebilir Enerji, Akıllı Şebekeler ve Enerji Verimliliği”, Sürdürülebilir Akıllı Şehirler Çalıştayı, 1-2 Ağustos 2017, İstanbul.

8. (2019) MEGEP modül, website. [Online]. Available: http://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/scada%20sistemlerine%20giri%C5%9F.pdf