Beton teknolojisindeki gelişmeler, dayanım ve dayanıklılık açısından yüksek performanslı beton üretimine olanak sağlamaktadır. Betonun mekanik özellikleri büyük ölçüde malzeme bileşenleri, taze beton performansı ve bakım koşullarına bağlıdır. Normal beton, taze halde sıkıştırma enerjisi uygulanarak yerleştirilmektedir. Özellikle şantiyede yaşanan sıkıştırma sorunları, betonun mekanik özelliklerinde önemli değişkenliğe sebep olmaktadır [1]. Kendiliğinden yerleşen betonlar (KYB), geleneksel betona oranla işlenebilirlik, işçilik maliyetindeki azalmalar ve yüksek dayanım gibi önemli faydalar sağlayan beton teknolojisindeki gelişmelerdendir [2]. Bu çalışmada; KYB üretiminde kullanılan borik asitin betonun mekanik özellikleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Bu amaç kapsamında ilk aşamada, KYB üretimi için kullanılan su miktarının %0.5, %1, %1.5 ve %2 oranında borik asit çözeltisi oluşturulmuştur. İkinci aşamada, laboratuvar ortamında KYB üretimi gerçekleştirilmiştir. Üçüncü ve son aşamada ise üretilen KYB’nin 28 günlük basınç dayanımı ve eğilmede çekme dayanımı deneylerine tabi tutulmuştur. Yapılan deneyler sonucunda KYB üretiminde borik asit miktarının artmasıyla basınç dayanımında artış meydana geldiği tespit edilmiştir. Eğilmede çekme dayanımı sonuçları incelendiğinde ise, borik asit miktarının artmasıyla bu değerlerde azalma meydana getirdiği görülmektedir. Sonuç olarak; KYB üretiminde %2 oranında borik asit kullanımının en iyi sonuç verdiği, belirli oranlarda borik asit kullanımının KYB üretiminde kullanılmasında herhangi bir sakınca olmadığı görülmüştür.

Keywords - Kendiliğinden yerleşen beton, borik asit, mekanik özellik, basınç dayanımı, eğilmede çekme dayanımı

[1] B. Felekoğlu, B. Baradan, “Kendiliğinden yerleşen betonların mekanik özellikleri”, Beton 2004 Kongresi, İstanbul, 2004, pp. 234-243.

[2] İ. Tohumcu, A.F. Bingöl, “Silis dumanı ve uçucu kül katkılı kendiliğinden yerleşen betonların taze beton özellikleri ve basınç dayanımları”, DEÜ Mühendislik Fakültesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 15 (2), pp.31-44, 2013.

[3] T. Kaya, C. Karakurt, M. Dumangöz, “Mineral katkılı kendiliğinden yerleşen betonların porozite ve basınç dayanımlarına yüksek sıcaklığın etkisi”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol.1(1), pp. 39-44, 2014.

[4] R. Sıddıque, “Properties of self-compacting concrete containing class f fly ash”, Materials & Design, vol. 32, pp. 1501–1507, 2011.

[5] S. Subaşı, A. Beycioğlu, M. Emiroğlu, “Genleştirilmiş kil agregalı hafif betonlarda bulanık mantık yöntemiyle yarmada çekme dayanımı tahmin modeli geliştirilmesi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi vol. 22(3), pp. 157-166, 2009.

[6] Z. F. Türkmenoğlu, A. M. Kılıç, T. Depci, “Van Pomzası ve Mermer Tozu Atıkları ile Üretilmiş Kendiliğinden Yerleşen Hafif Betonların Mekanik Özelliklerinin İncelenmesi”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 30(1), pp. 105-116, 2015.

[7] T. Gönen, S. Yazıcıoğlu, “Kendiliğinden yerleşen hafif betonun mekanik özelliklerine kür ortamı ve agrega tipinin etkisi”, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, vol. 25(3), pp. 459-467, 2010.

[8] B. Felekoğlu, “Kendiliğinden yerleşen betonun fiziksel ve mekanik özelliklerinin araştırılması”, Yüksek Lisans Tezi, DEÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Yapı Malzemesi ABD, pp. 267., İzmir, 2003.

[9] Y. Xie, B. Liu, J. Yin, S. Zhou, “Optimum mix parameters of highstrength self-compacting concrete with ultra-pulverized fly ash”, Cement Concrete Research, vol. 32(3), pp: 477–80, 2002.

[10] M. Gesoğlu, E. Güneyisi, E. Özbay, “Properties of self-compacting concretes made with binary, ternary, and quaternary cementitious blends of fly ash, blast furnace slag, and silica füme”, Construction and Building Materials, vol. 23, pp. 1847,1854, 2009.

[11] H. Okamura ve M. Quchi, “Self-compacting concrete. development present use and future”, Proceedings of the First International RILEM Symposium, Ed. A. Skarendahland 6. Peterson, pp 3-14, 1999.

[12] M.H. Özkul, “Beton teknolojisinde bir devrim: kendiliğinden yerleşen-sıkışan beton”, THBB Hazır Beton Dergisi, vol. 52, pp. 64- 71, 2002.

[13] B. Zengin, C. Özel, “Kendiliğinden yerleşen hematit agregalı betonun bazı fiziksel ve mekanik özelliklerinin araştırılması”, SDU International Technologic Science, Vol. 5(2), pp. 95-102, 2013.

[14] O. Ünal, “Agrega türünün kendiliğinden yerleşen beton özelliklerine etkisinin araştırılması”, BEU Journal of Science, vol. 2(1), pp. 51-60, 2013.

[15] M. Açıkgenç, M. Karataş, Z. Ç. Ulucan, “Elâzığ yöresine ait atık tuğla ve kireç taşı tozunun kendiliğinden yerleşen harcın mühendislik özelliklerine etkisi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 19(6), pp. 249-255, 2013.

[16] B. Hauke, “Self-compacting concrete for precast concrete products in germany”, 2nd International RILEM Symposium on Self Compacting Concrete, Tokyo, pp. 633-642, 2001.

[17] D.J. Martin, “Economic impact of SCC in precast applications”, First North American Conference on the Design and Use of SelfConsolidating Concrete, pp. 153-158, 2002.

[18] M. Açıkgenç, “Tuğla ve kiremit atıklarının kendiliğinden yerleşen harcın mühendislik özelliklerine etkisi”, Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Elâzığ, 2009.

[19] K. Türk, M. Karataş, P. Turğut, A. Benli, “Farklı Tip ve Miktarda Puzolan İçeren Kendiliğinden Yerleşen Betonun Dayanımı ve Elastisite Modülü Arasındaki İlişki”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol.16(3), pp. 247-253, 2010.

[20] TS EN 197-1, 2012, “Çimento- bölüm 1: genel çimentolar- bileşim, özellikler ve uygunluk kriterleri” Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.

[21] TS EN 772-1, 2012, “Kâgir birimler - deney yöntemleri - bölüm 1: basınç dayanımının tayini”, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.

[22] TS EN 772-6, 2004, “Kâgir birimler - deney metotları - bölüm 6: beton kâgir birimlerin eğilmede çekme dayanımının tayini”, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.

[23] S. Ledesma, M. Torres, D. Hernández, G. Aviña, and G. García, “Temperature cycling on simulated annealing for neural network learning”. In Mexican International Conference on Artificial Intelligence, pp. 161-171, Berlin, Heidelberg, 2007.