Tencel lifi sürdürülebilir hasat edilmiş okaliptüs ağaçlarından organik çözücü kullanılarak elde edilmekte ve sahip olduğu yüksek mukavemet ve konfor özellikleri sebebiyle günümüzde tekstil ürünlerinde kullanımı gittikçe artmaktadır. Tencel ile ilgili çalışmalar incelendiğinde çalışmaların çoğunun Tencel lif üretimi ve Tencel lifi kullanılarak elde edilen kumaşların terbiye işlemleri ile ilgili olduğu görülmüştür. Bu çalışmada ise diğer çalışmalardan farklı olarak %100 Tencel, % 100 karde pamuk, % 100 penye pamuk ve farklı karışım oranlarında Tencel-pamuk ipliklerden oluşan örme kumaşların yıkama sonrası boyutsal özelliklerinde meydana gelen değişimin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda öncelikle aynı büküm değerlerine, aynı lineer yoğunluğa ve farklı karışım oranlarına sahip ipliklerden örme kumaş numuneleri oluşturulmuş ve oluşturulan bu kumaşların yıkama öncesi ve sonrası patlama mukavemeti, boyutsal stabilite ve may dönmesi özellikleri standartlara uygun bir şekilde test edilmiştir. Gerçekleştirilen testler sonrasında elde edilen tüm sonuçlar SPSS istatistik programında değerlendirilmiş ve iplik karışımlarında kullanılan Tencel lif oranının artmasıyla kumaşların patlama mukavemet değerlerinin arttığı, yıkama sonrasında boyutsal değişim oranlarının ve may dönmesi değerleri belirgin bir şekilde azaldığı tespit edilmiştir.  

Keywords - Tencel, Lyocell, İplik, Kumaş, Patlama Mukavemeti, Boyutsal Stabilite

[1] E. Alp, “ Tencel kumaşlarda farklı parametrelerde dikiş büzgülerinin incelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, MÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Eğitimi Anabilim Dalı, İstanbul, 4-10, 2010.
[2] N. Onur, “Tencel kumaşlarda dikiş parametrelerinin dikiş mukavemetine etkilerinin incelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, MÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Eğitimi Anabilim Dalı, İstanbul, 4- 11, 2009.
[3] H.B. Yıldırım, “ Tencel kumaşların tutum özelliklerinin dikiş büzgüleri oluşumu açısından incelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, MÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Eğitimi Anabilim Dalı,İstanbul, 3-19, 2005.
[4] K. Kasahara, H. Sasaki, N. Donkai, T. Yoshihara and T. Takagishi “ Modification of tencel with treatment of ferric sodium tartrate complex solution I. effect of treatment condition”, Cellulose, 8: 23–28, 2001.
[5] J. X. Y. Debbie, “ Tensile drawing behavior of rotor spun yarn”, The Hong Kong Polytechnıc Unıversıty, Institute of Textiles and Clothing, 2003.
[6] A. W. Kaimouz, R. H. Wardman, and R.M. Christie, “The inkjet printing process for lyocell and cotton fibres. Part 1: The significance of pre-treatment chemicals and their relationship with colour strength, absorbed dye fixation and ink penetration “, Dyes and Pigments, 84: 79–87, 2010.
[7] J. Männer, D. Ivanoff, R.J. Morley and S. Jary, “Tencel® - newcellulose fıbers for carpets”, Lenzinger Berichte, 89: 60-71, 2011.
[8] A.A. Badr, A. El-Nahrawy and A. Hassanin, “ Comfort and protection properties of tencel/cotton blends”, Beltwide Cotton Conferences, New Orleans, LA, 6-8 Ocak, 1009 – 1020, 2014.
[9] G. Owen, “ Innovation in the man-made fibres industry: corporate strategy and national institutions”, Paper prepared for seminar at SPRU, 21 Ekim, 1-18, 2012.
[10] P.W. Mbe, “Lyocell: the production process and market development: Regenerated cellulosic fibres”, Ed.: Calvin Wooding, pp: 62-87, 2010.
[11] R. N. Ibbett, D. Domvoglou and D. A. S Phillips, “ The hydrolysis and recrystallisation of lyocell andcomparative cellulosic fibres in solutions of mineral acid” Cellulose, 15: 241–254, 2008.
[12] S. Leimer, M.A. Moore, and E. Goldsmith, “ Effects of laundering and exposure to light on environmentally-improved fabrics”. Journal of Testing and Evaluation (JTEVA), 25(5): 497-502, 1997.
[13] P. L Nostro, L. Fratoni, F. Ridi, and P. Baglioni, “ Surface treatments on tencel fabric: grafting with β-Cyclodextrin” Journal of Applied Polymer Science, 88: 706–715, 2003.
[14] C. W. Lou, C. W. Lin, Y.S. Chen, C.H. Yao, Z.S. Lin, C.Y. Chao, and J.H. Lin, “ Properties evaluation of tencel/cotton nonwoven fabric coated with chitosan for wound dressing”, Textile Research Journal, 78(3): 248-254, 2008.
[15] K. Singha, “ Importance of the phase diagram in lyocell fiber spinning”, International Journal of Materials Engineering, 2(3): 10-16, 2012.
[16] U. Syed, “ The influence of woven fabric structures on the continuous dyeing of lyocell fabrics with reactive dyes”, Doctorate
Thesis, Heriot-Watt University, School of Textiles and Design, Scottish Border Campus, Galashiels, 1-40, 2010.
[17] T. Bilir, “İplik kompozisyonundaki tencel oranının iplik ve kumaş özelliklerine etkilerinin incelenmesi”, Yüksek lisans tezi, UÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Anabilim Dalı, Bursa, 2016.
[18] Tekstil-Tekstil deneyleri için-Ev tipi çamaşır makinesi ile yıkama ve kurutma işlemleri,TS EN ISO 6330, 2012.
[19] Tekstil- Yıkama ve kurutmada boyut değişmesinin tayini, TS EN ISO 5077, 2008.
[20] Textiles-Determination of spirality after laundering-Part 1: Percentage of wale spirality change in knitted garments, ISO 16322-1, 2005.
[21] Tekstil-Kumaşların patlama özellikleri-Bölüm 1: Patlama mukavemetinin ve patlama gerilnesinin tayini için hidrolik metot, TS 393 EN ISO 13938-1, 1999.
[22] T. Kreze and S. Malej, “ Structural characteristics of new and convetional regenerated cellulosic fibers”, Textile Research Journals, 73(8): 675-684, 2003.
[23] S.M. Smole, Z. Persin, T. Kreze, K.S. Kleinschek, V. Ribitsch and S. Neumayer, “ X-Ray study of pretreated regenerated cellulose fibres”, Mat Res Innovat, 7: 275-282, 2003.
[24] Y. Umur, “Selülozik esaslı liflerde fibrilleşmenin kopma yükü ve uzama oranı üzerine etkisi”, Uludağ Üniversitesi MühendislikMimarlık Fakültesi Dergisi, 15(1): 121-133, 2010.
[25] C.M. Mak, C.W.M. Yuen, S.K.A. and Ku, C.W. Kan, “Changes in surface morphology of tencel fabric during the fibrillation process”, The Journal of The Textile Institute, 97(3): 241-246, 2005.
[26] (2015) F.M. Haemmerle, Product improvements by blending cotton with tencel. Experience tencel goes Bursa. Available:
http : // experiencetencelbursa.lenzing.com/fileadmin/template/pdf/2_franz_haemmerle.pdf.