Tüm dünyada insanların beslenme rejiminin geçmişten günümüze oldukça fazla değiştiğini görmekteyiz. İnsanlar toplayıcılıktan, avcı toplayıcı, tarım ve yerleşik hayata geçmeyle birlikte beslenme yapımız ve tükettiğimiz besin öğelerinde değişimler olduğunu görmekteyiz. Günümüzde batı tarzı beslenme biçiminin tüm dünyada yaygınlaştığını görmekteyiz. Sağlık alanındaki gelişmeler ve beraberinde daha iyi bir bakım ile yaşam beklentimizin artması insanların daha farklı hastalıklarla karşı karşıya kalmasına yol açmaktadır. Beslenme yapımız ile bazı hastalıklar arasındaki ilişkilerin net bir şekilde ortaya konması insanları daha sağlıklı bir diyet yolculuğuna itmektedir. Şuanda sofralarımızda eksikliğini kabullenemediğimiz bazı besinlerin mutfak kültürümüze girişinin çok da eski olmadığını bilmekteyiz. Hiç kuşkusuz sanayi devrimi ve beraberinde getirdiği beslenme teknolojileri insan topluluklarının beslenme yapısını ve alışkanlıklarını değiştirmiştir. Bu beslenme yapımızdaki değişimlere bağlı olarak vücut boyutlarımızda da değişimler meydana gelmiştir. Bu değişimlerin birçoğu hiç kuşkusuz değişen beslenme biçimimizle çok yakın bir ilişki gösterir. Acaba bu yeni teknolojiler ve beraberinde yeni yaşam tarzı insanların sağlıklı bir şekilde hayatta kalmalarını ne ölçüde etkilemiştir. Günümüzde sağlıklı yaşam için, binlerce diyet programının olduğunu ve hatta bunlara her gün yenilerinin eklendiğini de görmekteyiz. Bunlara; bazıları protein ağırlıklı, bazıları karbonhidrat ağırlıklı ve bazıları da her şeyden olabildiğince az tüketerek beslenebileceğimiz tarzda bize sunulan diyet programları olarak çeşitli teknolojik kaynaklar yardımı ile ulaşabilmekteyiz. İnsanoğlu dünya coğrafyasında çok farklı bir beslenme rejimi gösterir. Fakat dünya nüfusundaki artış gelecekte sınırlı olan besin kaynaklarımızdan dolayı büyük bir problem olarak karşımızda durmaktadır. Hatta ne yazık ki günümüzde aşırı beslenmeden dolayı hastalanıp hayatını kaybedenlerin sayısının yetersiz beslenenlerin sayısından daha fazla olduğunu belirtmek gerekir.   Dünyamızda en yaygın olarak görülen şişmanlık, tip-II diyabet, gut, göğüs kanseri, hipertansiyon, bazı kanser türleri, yiyecek alerjisi. vb birçok hastalık beslenme alışkanlıklarımızla ilintilidir. Acaba geçmişten günümüze insanın beslenme rejiminde göstermiş olduğu farklılık ve değişimleri analiz ederek geleceğe yönelik önlemler alabilir ve bu hastalıkların önüne geçebilir miyiz? Bu çalışma, (1) yaşam şeklimizin ve beslenme diyetimizin evrimsel süreç içerisinde nasıl bir değişim gösterdiğini ve bu değişimlere insan organizmasının verdiği tepkileri, (2) günümüzdeki değişimleri de göz önünde bulundurarak insan için en iyi beslenme tarzının ne olması gerektiğini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir.  

Keywords - Beslenme, Beslenme Şekli, Beslenme Tarihi

[1] Akın, Galip. (2014). Geleneksel Mutfak Kültürünün Beslenme Açısından Önemi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2014, 5(3), 32-43
[2] Akın, G., Özkoçak, V., Gültekin, T., (2014), Geçmişten Günümüze Geleneksel Anadolu Mutfak Kültürünün Gelişimi, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih–Coğrafya Fakültesi, s.33-51
[3] Aksoy, Meral. (2016). Sağlıklı Tarım, Sağlıklı Beslenme, Sağlıklı İnsan Konulu Bellagio Toplantı Raporunun Değerlendirmesi, Beslenme ve Diyet Dergisi, 44(2):178-186
[4] Aksoy, M., Üner, E. H., (2016). Rafine Mutfağın Doğuşu ve Rafine Mutfağı Şekillendiren Yenilikçi Mutfak Akımlarının Yiyecek İçecek İşletmelerine Etkileri, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3/6:1-17
[5] Alp, Aslı., Ergün, Can. (2013). Gelişmiş Bazı Ülkelerin Beslenme Politikalarının Değerlendirilmesi, Beslenme ve Diyet Dergisi 2013:41(1):83-90
[6] Alpural, Nazan Suna. (2009). Sağlıklı Beslenme Kavramı ve Eğitmenlerin Algısı Üzerine Bir Araştırma, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Anabilim Dalı Aile Ekonomisi ve Beslenme Bilim Dalı Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara
[7] Beardsworth, Alan., Keil, Teresa. (2011). Yemek Sosyolojisi, Ankara: Phoenix Yayınevi Boudan Christian. (2006). Mutfak Savaşları, Ayrıntı Yayınları, s. 11-26.
[8] Bozhüyük, A., Özcan, S., Kurdak, H., Akpınar, E., Saatçı, E., Bozdemir N., (2012). Sağlıklı Yaşam Biçimi ve Aile Hekimliği, Turkısh Journal of Family Medicine and Primary Care (TJFMPC), 6/1:13-21.
[9] Burgu, Ayşe., Bozan, Hatice. (1988). Beslenme ve Helmint Hastalıkları, Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi Dergisi, 35 (2-3):529-539
[10] Çakmakçı, Songül., Deren Tahmas, Kahyaoğlu. (2012). Yağ Asitlerinin Sağlık ve Beslenme Üzerine Etkilerine Genel Bir Bakış,Akademik Gıda 10(1) ss: 103-113
[11] Çayır, Aliye., Atak, Nazlı., Köse, Serdal Kenan. Beslenme ve Diyet Kliniğine Başvuranlarda Obezite Durumu ve Etkili Faktörlerin Belirlenmesi. (2011). Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 2011, 64(1), ss:13-19
[12] Çevik, Burçin Aygün., Pirinçci, Edibe. (2017). Beslenme ve Kanser, Fırat Tıp Dergisi, 22(1), ss:1-7
[13] Durmuş, Dilek., Cantürk, Ferhan., Topal, Turgut. (2005). Yaşlanma ile Kastaki Değişimler, Beslenme ve Egzersiz, Türk Geriatri Dergisi, 8 (1): 37-43
[14] Düzgün, E., Özkaya, F. D., (2015). Mezopotamya’dan Günümüze Mutfak Kültürü, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3/1:41-47
[15] Goody, Jack. (2013). Yemek, Mutfak ve Sınıf, Karşılaştırmalı Sosyoloji Çalışması, İstanbul: Pinhan Yayıncılık
[16] Güngör, Arzu. (1998). Neolitik Dönemde Beslenmenin İnsan Morfolojisine Yansımaları, Ankara Üniversitesi DTCF Dergisi, Cilt:38,Sayı:1.2, ss:367-379
[17] Gür, Emel. (2006). Tamamlayıcı Beslenme, Türk Pediatri Arşivi, 41: 181- 188
[18] Kabaran, Seray., Mercanlıgil, Seyit M. (2013). Çocukların Beslenme Alışkanlıklarının, Besin Seçimlerinin ve Obezite Durumlarının Değerlendirilmesi, Beslenme ve Diyet Dergisi, 41(2):115-123
[19] Kocatepe, Demet., Tırıl, Alpay. (2015). Sağlıklı Beslenme ve Geleneksel Gıdalar, Journal of Tourism and Gastronomy Studies 3/1,ss:55-63
[20] Maden, Ahmet. (1990). Geleneksel Sağlık-Hastalık Sisteminin Özellikleri, Ankara Üniversitesi DTCF Dergisi, Cilt:33, Sayı:1.2,ss:361-364
[21] Mete, Burak. (2018). Koah’da Hastalık Evresi, Solunum Fonksiyon Testleri, Antropometrik Ölçümler ve Beslenme İle İlişkisi, İnönü Üniversitesi, Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Malatya
[22] Outram, Alan K. (2007). Avcı Toplayıcı İnsanlar ve İlk Çiftçiler, Tarihöncesinde Damak Tadının Evrimi, Yemek Damak Tadının Tarihi, Hazırlayan: Paul Freedman, İstanbul: Oğlak Yayıncılık, ss:35-61
[23] Özbek, Metin. (2007). Dünden bugüne İnsan, İstanbul:İmge Kitapevi
[24] Özcan, Tülay., Baysal, Serap. (2016). Vejetaryen Beslenme ve Sağlık Üzerine Etkileri, Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 2016, Cilt 30, Sayı 2, 101-116
[25] Öksüz, Abdullah., Alkan, Şenay Burçin., Taşkın, Havvanur., Ayrancı, Meryem. (2018). Yaşam Boyu Sağlıklı ve Dengeli Beslenme İçin Balık Tüketiminin Önemi, Food and Health, 4(1): 43-62
[26] Özkaya, Emin., Sazak, Soner., Güzelçicek, Ahmet., Samancı, Nedim. (2010). Farklı Beslenme Modellerinin Hayatın İlk 12 Ayındaki Fiziksel Büyüme Üzerine Etkileri, Dicle Tıp Dergisi ,Cilt / Vol 37, No 4, 339-345
[27] Özturan, Ayçıl., Şanlıer, Nevin., Coşkun, Özlem. (2016). Migren ve Beslenme İlişkisi, Türk Nöroloji Dergisi,Sayı: 22, ss:44-50
[28] Rigotti, Francesca. (2012). Mutfaktaki Felsefe (Çev:Cenk Çokuslu), İstanbul: Çiya Yayınları
[29] Simopoulos, Artemis P. ., Faergeman, Ole ., Bourne, Peter G. (2012). Sağlıklı Tarım, Sağlıklı Beslenme ve Sağlıklı İnsan İçin Eylem Planı, Çev: Meral Aksoy, Akademik Gıda 10(1), ss: 133-135
[30] Standage, Tom (2016). İnsanlığın Yeme Tarihi, Çev:Gencer Çakır, İstanbul: Maya Kitap
[31] Sürücüoğlu, M. S., Özçelik, A. Ö., (2007). Türk Mutfak ve Beslenme Kültürünün Tarihsel Gelişimi, Ankara Üniversitesi, Ev Ekonomisi, Yüksekokulu Beslenme Bilimleri Bölümü s. 1289-1308.
[32] Şener, Yasemin. (1978). Yiyeceklerin Sağlıkla İlişkisi Konusunda Halkın İnanç ve Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Programı Uzmanlığı Tezi, Ankara
[33] Tolga, Ö., Yatkın, Ö., (2017). Antik Dönemdeki Damak Tadının Günümüz Yansıması, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5/2:103-116
[34] Tuncel, M., (2000). Fast-Food (Hızlı Yemek) Sisteminin Türk Mutfağına Uyarlanması ve Bir Uygulama (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Anadolu Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
[35] Uzel, Ruhan Aşkın. (2018). Geleneksel Mutfak Kültürü ve Tarımsal Ürün Çeşitliliğinin, Üniversite Öğrencileri Beslenme Durumu Üzerine Etkisi, Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 55 (1): 37-44
[36] Zeyrek, Ali Nadir. (2011). Eski Roma Uygarlığında Beslenme Kültürü, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Arkeoloji Ana Bilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep