İznik'in Antik Roma Tiyatrosu’nun Erişilebilirliğini Artırmak; Kentsel Bir Müdahale Olarak Otel Projesi

Bu makale, tarihi, kültürel ve mimari açıdan önemli değere sahip olan İznik Antik Roma Tiyatrosu’nun kentsel organizmadan izole, tekil duruşuna dikkat çekmektedir. M.Ö. 4. yüzyılda kurulduğu kabul edilen ve geçirdiği hareketli tarihi ile çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan İznik; Bitinya, Roma, Bizans ve Osmanlı gibi farklı birçok medeniyetin gözde yerleşim alanlarından biri olmuştur. 1940’ların başlarına kadar yavaş bir gelişim gösteren kent yeni kentleşme yaklaşımlarının ortaya çıkmasıyla yoğunlaşmıştır. Bu kentleşme süreci İznik’in tarihi katmanları için bir tehdit oluşturmaya başlamıştır. Antik Roma Tiyatrosu Traianus Döneminde (MS 98-117) inşa edilmiştir. İlk kez 1743 yılında belirlenip krokisi çizilen tiyatrodaki ilk kazılar Kültür Bakanlığı’nın izniyle 1980 yılında Dr. Bedri Yalman tarafından başlamıştır. 2024 yılında Tiyatro kazısı tamamlanıp koruma altına alınmış ve restore edilerek ziyarete açılmıştır. Uzun süre keşfedilmemiş olan antik tiyatro, kentsel gelişim sürecinin dışında bırakılmıştır. İznik'in ana kentsel akslarından uzakta kalan tiyatro, erişilemezlik ve görünmezlik sorunlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Bu makale, ana cadde ile tarihi tiyatro arasında bağlantı sağlayan bir otel projesi tasarımı ile kentsel bir müdahale önerilmektedir. Tasarlanan proje Bursa Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölümü MTS-5 sürecinde tamamlanmıştır. Ticari amaçlı özel mülkiyete ait otel projesi, kültürel faaliyetleri destekleyecek yarı kamusal bir geçiş alanı oluşturarak antik tiyatronun erişilebilirliğine katkıda bulunmayı amaçlıyor.

This article draws attention to the isolated and free-standing situation of the Iznik Ancient Roman Theater, which has significant historical, cultural, and architectural value. Iznik, which was founded in the 4th century BC, was a favorite settlement for different civilizations, including Bithynia, Rome, Byzantium, and Ottoman. New urbanization approaches began to transform the city, which had been slowly developing until the early 1940s. The urban modernization process began to pose a threat to the historical urban fabric of Iznik. The Ancient Roman Theater is one of the important historic buildings of the city that was built during the Trajan Period (AD 98–117). The archeological excavations of the historic theater site, which was first identified in 1743, started in 1980 by Dr. Bedri Yalman with the permission of the Ministry of Culture. The excavation and restoration process has been recently completed, and the theater is now open to visitors. However, Iznik's urban development has long neglected the undiscovered ancient theater. The historic site, isolated from the main urban axes of Iznik, has encountered problems of inaccessibility and invisibility. This article proposes an urban intervention by designing a hotel project that provides a connection between the main street and the historical theater. The project is designed through the course of Architectural Design Studio 5 at Bursa Technical University. The hotel project, a privately owned building for commercial purposes, aims to enhance the accessibility of the ancient theater by establishing a semi-public transition area that will foster cultural activities.