Engelliler için Erişilebilirlik Kavramının Kentsel Ergonomi Bağlamında Değerlendirilmesi

Ülkemizde değişen kentleşme olgusunun beraberinde getirdiği sorunların aşılabilmesi için hem yerel hem de ulusal yönetim mekanizmaları yoğun çaba harcamıştır. Oluşturulan ve uygulanan yönetmelikler ile standartlar; kullanıcı gereksinimlerini karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Hareket durumları ve gerekli ölçüleri dikkate alınarak belirlenmiş “ortalama insan” verileri tasarım ölçütü olarak kabul edilemez. Zira aynı toplum içerisinde, yaşamlarını fiziksel çevrede bulunan engeller sebebiyle istenilen düzeyde devam ettiremeyen farklı fiziksel özelliklere sahip kişiler; yaşlılar, çocuklar ve fiziksel engelli kişiler de bulunmaktadır. Kentsel alanların yeniden örgütlenmesi sürecinde, erişilebilirlik kavramı tasarımcıların öncelikleri arasında yer edinmiş ve fiziksel çevrelerin herkes tarafından erişilebilen ve tam katılım sağlanabilen kent ergonomilerini referans alarak üretilmesi gerekliliği benimsenmiştir. Bu bağlamda, mevcut kent yapısı ile yapı stoğu arasında iletişim kurarak fiziksel kademelenme sistemi oluşturan ve kamusal alanın bir parçası olarak değerlendirilen kent meydanları, otoparklar, yaya geçitleri, kaldırımlar, rampalar, kent mobilyaları vb. kentsel öğelerin ve kentin fiziksel dokusunu tanımlayan diğer tüm yapısal ögelerin erişilebilir nitelikte olması büyük önem taşımaktadır. İçerisinde varlığını sürdüren bireylerin temel gereksinimlerine cevap verebildiği ölçüde anlam kazanan kentsel alanların, kentin sunduğu fiziksel imkânlardan yararlanan herkesin yaşam koşullarına uygun hale getirilmesi hususunda gereken motivasyonu sağlamak amacıyla gerçekleştirilen araştırmanın sonucunda, ulusal ölçekte geçerliliğini sürdüren yaklaşımlar yasal düzenlemelerle sentezlenmiş ve engelli bireyler tarafından erişilebilir kent kurgularına yönelik ergonomik gereksinimlerin tespiti sağlanmıştır. Ayrıca erişilebilir kenti oluşturan unsurların tasarım sürecini ilgilendiren kararlar, ihtiyaç duyulan kullanıcı odaklı gereklilikler ve uygulama pratikleri içeren çözümler teknik anlatımlarla tanımlı hale getirilmiş ve kentin sunduğu imkânların engelli bireyler için erişilebilir kılınmasına yönelik ergonomik yaklaşımlar aktarılmıştır.  

Both local and national administration mechanisms scrabbled to overcome the problems that are carried with the urbanization fact which is changing in our country. The regulations and standards that are created and implemented are insufficient to meet the needs of the user. “Average person” data which are designated considering movement abilities and necessary scales, cannot be accepted as design criterion. Yet, in the same society there are individuals who cannot maintain their life at the intended level because of the obstacles that are exist in the physical environment, individuals who have different physical characteristics; elders, children and physically disabled. In the process of reorganization of urban areas, concept of accessibility has found itself a place among the priorities of designers and necessity of producing physical environments by taking the city ergonomics as a reference that are accessible by everybody and everybody can fully participate has been adopted. In this context, city squares, parking lots, crosswalks, sidewalks, ramps, urban furniture etc. which creates the physical echelonment system by making contact between existing urban structure and structure stock and which are evaluates as a part of the public space; it is matter for all other structural elements to be accessible that defines the urban elements and the physical fabric of the city. Urban areas which have a meaning if they satisfy the fundamental needs of individuals who continue their existence in it, at the end of the research that is done to provide the necessary motivation regarding to render urban areas to living conditions of all who uses the physical opportunities that urban offers; approaches that are hold good in national scale has been synthesized with legal regulations and ergonomic needs for accessible city fictions by disabled individuals has been determined. Also, the decisions concerning the elements that creates the accessible city, user centered necessities and the solutions that include application practices has been defined with technical expressions and ergonomic approaches devoted to make the opportunities that city offers accessible for disabled individuals have been conveyed.