Açık Su Yüzeylerinin Kentsel Ortamda İnsan Biyoklimatik Konfor Şartlarına Etkisi; Van Kent Merkezi Örneği

Kentler, geçmişten günümüze hız ve haz çağının getirmiş olduğu olumsuz etkilerle doğallığını kaybetmiştir. Bu süreç çevre şartlarını da etkilemiştir. İklim değişikliği, hava kirliliği, yeşil alanların tahribatı vb. olumsuzluklar biyoklimatik konfor şartlarını da etkilemiştir. Konforsuz şartlar kentlerde, insan sağlığı ve performansını olumsuz yönde etkileyerek hastalıkların artması gibi sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu çalışma ile Van gölü kıyısına yerleşmiş olan Van kentinde, insan biyoklimatik konfor şartları üzerine açık su yüzeyinin etkileri irdelenecektir. Van gölünün etkisiyle kentin kıyı kesimlerinden iç kesimlere doğru gidildikçe farklılaşan iklimsel ve çevresel koşulların insan biyoklimatik konforu üzerinde etkilerinde farklılaşma olup olmadığı ele alınacaktır. Çalışma kapsamında, kent merkezinde bulunan ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından işletilen (Bölge Müdürlüğü, Ferit Melen Havaalanı, Liman ve yakın çevredeki Gevaş) meteoroloji istasyonlarından alınan sıcaklık, nem, bulutluluk ve rüzgâr hızı parametreleri kullanılarak biyoklimatik konfor koşulları analiz edilmiştir. Bu veriler ışığında 2015 – 2024 yılları arası kentin ve kıyının biyoklimatik konfor değerleri kullanılarak analizler yapılmış ve haritalara aktarılmıştır. Gölün kent üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Kıyıdan iç kesimlere doğru gidildikçe gölün mikro iklim etkisinin kaybolduğu gözlemlenmiştir. Kıyı kesimindeki farklı yapılaşma ve yapay ısı adalarının fazlalığı kentte bulunan insanlar üzerinde biyoklimatik konfor sorunlarını ortaya çıkarmıştır. Bu sorunları minimize etmek için ileriye yönelik sürdürülebilir sağlıklı kent planlarının yapılması ve gölün serinletici etkisinin kent merkezine sokulması önerilmiştir. Kıyı – kent ilişkisini daha fazla inceleyen çalışmaların hazırlanarak kentin biyoklimatik konfor değerlerinin uygun seviyelere getirilmesi yapılacak önemli çalışmalar arasında yer almaktadır.

Cities have lost their natural bases due to the negative impacts coming together the era of speed and pleasure. Such a process affects the environmental quality as well. Issues such as climate change, air pollution, and the destruction of green spaces have influenced bioclimatic comfort conditions. Uncomfortable conditions in cities negatively affect human health and performance, leading to an increase in diseases. This study examines the effects of open water surfaces on human bioclimatic comfort conditions in the city of Van, which is located on the shores of Lake Van. It investigates whether the climatic and environmental conditions, which change as one moves from the coastal areas toward the inner parts of the city due to the influence of Lake Van, impact human bioclimatic comfort differently. As part of the study, bioclimatic comfort conditions were analyzed using air temperature, relative humidity, cloud cover, and wind speed parameters obtained from meteorological stations operated by the Turkish State Meteorological Service, including those located in the regional directorate, airport, port, and nearby Gevaş. Based on these data, bioclimatic comfort values of the city and its coast between 2015 and 2024 were analyzed and mapped. The influence of the lake on the city was investigated, revealing that the lake’s microclimate effect diminishes as one moves inland from the coast.  The presence of various constructions and artificial heat islands in the coastal areas has caused bioclimatic comfort problems for residents. To minimize these issues, future sustainable and healthy urban planning should be carried out, integrating the cooling effect of the lake into the city center. Studies prioritizing the coastal-urban relationship should be developed to bring the city’s bioclimatic comfort conditions to suitable levels.