Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Kent Planlama Entegrasyonunda Bir Kullanım Örneği: İzmir İli Bergama İlçesi Kent Merkezi Nazım Plan Üretim Süreci

Hızla gelişen bilgisayar teknolojileri bilginin önemi ve kullanımı konusunda yeni boyutların ortaya çıkmasına imkân sağlamıştır. Bilgilerin toplanması, depolanması, analiz edilmesi ve kullanıma sunulması bilginin ileriye dönük sağlayacağı avantajlar nedeniyle önemli olmaktadır. Donanım, yazılım ve yöntemler sistemi olan CBS, mevcut planlama ve yönetim sorunlarının çözümlenmesinde, mekânsal verilerin yönetimi, analizleri, modellenmeleri ve görüntülenmesini sağlayarak geleceğe yönelik kararlar verilmesini sağlayan önemli bir araçtır. Günümüzde ilerleyen teknolojiye uyum sağlamaya çalışan kent planlaması ve Cbs ortaklığı planlamamada birçok yenilik ve yeni yetenekler sunmaktadır. Planlamaya altlık teşkil eden envanter çalışmalarının eskiden konvansiyonel yöntemler ile üretilmesi, işlenmesi ve gerekli analizlerin yapılması hem zaman kaybına hem de işgücü kaybına neden olmaktaydı. Bu kayıplar performans düşüklüğü ve istenilen düzeyde verim alınamaması gibi durumlarla birleşince planlama çalışmalarını doğrudan etkileyen bütünde çözülemeyecek sorunlara ortaya çıkartmıştır. Bu nedenle hem zaman hem de işgücü kaybına neden olmamak için ayrıca insan kaynaklı hataları minimuma indirip daha sağlıklı planlama adımları atılabilmesi için günümüzde artık teknolojik gelişmelerden yararlanmak gerekli hale gelmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri ve planlamanın entegrasyonu mekânsal verileri, coğrafik referansları ve onların karakteristik açıklamalarını içeren ve farklı amaçlar ile sorgulamalar yapılmasını sağlayan bir sistem olarak karşımıza çıkmaktadır. Coğrafi Bilgi Sistemleri mantığı, raster ve vektör modeller, veri tabanı oluşturulması, CBS çalışma sistemi ve bu aşamaların planlama çalışmalarında kullanım örneği olarak da; planlama çalışması öncesinde yapılan yer seçim ve kent planlama sürecine dâhil olan analiz çalışmalarının üretim süreci ve sonuç ürünün yani kent planlarının (nazım imar planı, uygulama imar planı vb.) ortaya çıkma sürecinde CBS’nin dahil olduğu bölümler ele alınacaktır. Çalışma alanı olarak İzmir İli Bergama İlçesi Tarihi Kent Merkezi seçilmiş olup, bu alanda 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı yapım sürecinde Coğrafi Bilgi Sistemlerinden maksimum düzeyde nasıl yararlanıldığı anlatılacaktır. Planlama sürecinde veri tabanı hazırlanma sürecinde altlık oluşturulacak analiz çalışmaları yapılacak olup, en doğru kentsel gelişme alanları belirlenecektir. Arcgis programı ile veri tabanı üretimi sağlanarak SQL sorgulama işlemleri ile farklı boyutlarda analiz çalışmaları yapılacak olup, Buffer analizi ile de planlama ilkeleri ve şehircilik esasları bakımından önemli olan koruma bantları belirlenerek Elek Analizine altlık hazırlanacaktır. Elek analizinin yapılması ile tüm analiz çalışmaları ağırlıklandırma (overlay) işlemi ile en uygun gelişme alanları belirlenecektir. Çalışmada kullanılan CBS yazılımı sayesinde alanların hesaplanması, istenilen öğelere (yol, enerji nakil hattı, baraj, göl vb.) yaklaşım mesafeleri ve tampon bölgelerin çizilmesi ve belirlenmesi çok rahat ve zaman tasarrufu sağlayacaktır. CBS yazılımları kullanım kolaylığı, esnekliği, web entegrasyonu ve ücretsiz olarak (açık kaynak kullanımı) da kullanılabilme gibi avantajları sundukları için kent bilgi sistemlerinin oluşturulmasında ve sonradan geliştirilmesinde çok kullanışlı olarak karşımıza çıkmaktadır. Kent planlama süresince CBS yazılımlarının kullanılması ile, hızlı plan üretim süreci ve doğru plan kararlarının verilmesi açısından çok büyük önem taşımakta olup, veri tabanı üretimiyle birlikte farklı boyutlarda sorgulama işlemlerinin yapılmasına olanak sağlayacaktır.

Geographic Information Systems, the systems of hardware, software and methods are useful tools which make it easier to make decisions into the future by providing regional data management in solving the current planning and management problems. Thanks to today’s advancing technology, and growing importance of integration of GIS and city planning; many innovations and talents have emerged in planning. But inventory studies, which are the basis for planning, having been produced, processed, and the necessary analysis being done in conventional ways in the past have caused losses in time and workforce which brought about unsolvable problems that affect planning directly. That is why, if we are to take more healthy steps in planning, making use of technologic advances is a must. In this capacity, the purpose of this study is to introduce GIS with its essential elements and to emphasize the importance of GIS’s use in the production process of analysis and determining the location which are the main inputs of planning. The integration of GIS and planning is a flexible system that involves regional data, geographic references and their characteristics; and enables us to do research for different purposes. City Center, Bergama, Izmir was chosen as the work field and we aim to explain in what way and what degree GIS was used in the process of planning of reconstruction on a scale of 1/5000. In the planning process, analyses are to be done in order to serve as a basis for a database and in the light of our findings, rural development areas are to be determined. With the program, Arcgis, a database will be produced, which will allow us to do SQL searches, and analyses for different purposes; and a basis will also be set for Sieve Analysis by determining guard bands which are important in terms of planning principles and urbanism by doing Buffer Analysis. With the Sieve Analysis being done, all the essential data will be processed and overlaying phase will begin. In light of this analysis, the most liable-to-improve parts of the city will be determined with clear lines and these parts will be functioned as developing areas in the construction plan. Consequently, thanks to the GIS software used in the process, the estimating of urban areas, calculation of approximate distances between locations in a very short time and by drawing the buffer zones, we will have saved on workforce and time. This is why, the use of GIS software is important in order to produce a plan fast and make the right planning choices. Its features to produce databases and store information which make it easier for many disciplines to work together will enable us to do searches in a different extent. Lastly, with its advantages such as being easy and free-to-use, its flexibility and web integration, GIS software’s innovative dynamic is important in making and developing of city information system.