Erzurum Kültür Rotası Projesine Tanıklık Eden Bir Yapı: Hanağasıgil Evi (Paşabey Konağı)

Doğu Anadolu bölgesinde yer alan Erzurum, antik İpek Yolu üzerindeki konumu ve Kafkasya ile Asya'dan Anadolu'ya açılan kapılardan biri olması nedeniyle tarihsel olarak ticaret, askeri, siyasi ve stratejik öneme sahip önemli bir merkez olmuştur. Bu nedenle, birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Erzurum, zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Kültürel değerleri vurgulamayı ve hem yerli hem de yabancı turizm faaliyetlerini desteklemeyi amaçlayan kültür rotası projeleri, diğer birçok yerel yönetimde olduğu gibi, son on beş yıldır Erzurum'daki yerel yönetimlerin en prestijli girişimlerinden biri haline gelmiştir. Kentsel Koruma Alanı içindeki Üç Kümbetler çevresindeki kentsel dönüşüm çalışmalarıyla eş zamanlı olarak başlatılan proje, Çifte Minareli Medresesi ve İç Kale'den geçerek şehrin tarihi ticari akslarına doğru aşamalar halinde ilerlemektedir. Kültür rotası projesinin başlangıç ​​noktası olarak kabul edilebilecek Üç Kümbetler'in hemen doğusunda yer alan Hanağasıgil Evi, geleneksel Erzurum evlerinin karakteristik özelliklerini taşıyan birçok mimari özelliğe sahiptir. Bu ev, geleneksel Erzurum evlerinin karakteristik özelliklerini taşıyan mimari özellikleriyle öne çıkmaktadır. En önemli özelliklerinden biri, tandırbaşı, ocak, seki ve kırlangıç ​​kuyruğu çatı gibi birçok mimari unsurla günümüze kadar ulaşmış olan tandırevidir. Ayrıca, tekerlek tavan tekniği için gereken incelikli işçiliğin en zengin örneklerinden birini barındırmakta ve harem (kadınlar bölümü) ve selamlık (erkekler bölümü) alanlarının ayrımının açıkça görülebildiği bir plan organizasyonuna sahiptir. Kültür yolu projesinin bir parçası olarak Hanağasıgil Evi, çevredeki kentsel dönüşümler ve devam eden koruma zorluklarına rağmen, korunması ve gelecek nesillere aktarılması gereken önemli bir kültürel varlık olarak durmaktadır. Bu bağlamda, Hanağasıgil Evi'nin tarihi ve mimari özellikleri incelenecektir.

Erzurum, located in the Eastern Anatolia region, has historically been an important center in terms of trade, military, political, and strategic significance due to its position on the ancient Silk Road and as one of the gateways from the Caucasus and Asia into Anatolia. Therefore, Erzurum, which has hosted many civilizations, possesses a rich cultural heritage. Cultural route projects, aimed at highlighting cultural values and supporting both domestic and foreign tourism activities, have become one of the most prestigious initiatives of local governments in Erzurum over the last fifteen years, as they have in many other local administrations. Launched in parallel with urban transformation efforts around the Üç Kümbetler within the Urban Protected Area, the project progresses in stages toward the city's historical commercial axes, passing through the Çifte Minareli Madrasa and the Inner Castle. Located immediately to the east of the Üç Kümbetler, which can be considered the starting point of the cultural route project, the Hanağasıgil House contains many architectural features that are considered characteristic of traditional Erzurum houses. This house stands out due to its architectural features, which are considered characteristic of traditional Erzurum huses. One of the most significant features can be considered the tandırevi, which has survived to the present day with many architectural elements such as the tandırbaşı, hearth, seki, and swallowtail roof. It also contains one of the richest examples of the intricate craftsmanship required for the wheel ceiling technique, and has a plan organization where the separation between the harem (women's quarters) and selamlık (men's quarters) areas is clearly distinguishable. As a part of the cultural route project, the Hanağasıgil House stands as an important cultural asset that must be preserved and passed down to future generations, despite ongoing preservation challenges and urban transformations in the surrounding area. In this context, the historical and architectural features of the Hanağasıgil House will be examined.