Deprem Sonrası Düzenlenen Hasar Tespit Formlarının Kıyaslanması

Depremlerden hasar gören yapıların tespiti, yapısal hasarların nedenlerinin belirlenmesi, ekonomik kayıpların saptanması, depremden hemen sonra kullanılabilecek hastahane, dispanser, haberleşme yapıların güvenliğinin belirlenmesi, yapıları hasar görmüş hak sahiplerine yasal çerçeve içerisinde hasar düzeylerine göre ödenecek tutarların belirlenmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Deprem nedeniyle yapılarda oluşan yapısal hasarların seviyesi, depremin büyüklüğüne, etki süresine, yapıların taşıyıcı sisteminin seçimine, taşıyıcı sistem davranışına, imalatta gösterilen özene, malzeme türüne, zemin koşulları ve temel tasarımına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Yapıların büyüklüğü az olan depremleri yapısal hasarlar olmadan, orta büyüklükteki depremleri minör çatlaklar, yer yer bölme duvarlarda yıkılmalar, büyük depremleri ise en az can ve mal kaybıyla atlatması beklenmektedir. Depremlerden sonra yapılardaki hasar tespitleri için değişik ülkelerde kullanılan hasar tespit formları bulunmaktadır. Amerika Birleşik Devletlerinde Post-earthquake Building Performance Asseessment Form (ATC-38) ve Building Safety Evaluation Forms and Placards (ATC-20) formları mevcuttur. Balkan ülkelerinde kullanılan United Nations Development Program/United Nations Industrial Development Organization (UNDP/UNIDO) tarafından hazırlanan Un-Balkan hasar tespit formu, Ülkemizde de Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından hazırlanan hasar tespit formları bulunmaktadır. Çalışmada, farklı hasar tespit formları ile ülkemizde kullanılan hasar tespit formları kıyaslanmış, hasar tespitlerinde gözönünde tutulması gereken hususlar sunulmuştur.

Identifying structures damaged by earthquakes plays a significant role in determining the causes of structural damage, assessing economic losses, determining the safety of hospitals, dispensaries, and communication facilities that can be used immediately after an earthquake, and determining the amounts to be paid to those whose structures have been damaged, according to the level of damage, within the legal framework. The level of structural damage in structures caused by earthquakes varies depending on the magnitude of the earthquake, its duration, the choice of the structural system, the behavior of the structural system, the care taken in construction, the type of material, soil conditions, and foundation design. Structures are expected to withstand earthquakes of low magnitude without structural damage, moderate earthquakes with minor cracks and occasional collapses in partition walls, and large earthquakes with minimal loss of life and property. Various countries use different damage assessment forms for assessing damage to structures after earthquakes. In the United States, the Post-earthquake Building Performance Assessment Form (ATC-38) and Building Safety Evaluation Forms and Placards (ATC-20) are available. In Balkan countries, the UN-Balkan damage assessment form, prepared by the United Nations Development Programme/United Nations Industrial Development Organization (UNDP/UNIDO), is used. In Turkey, damage assessment forms prepared by the Disaster and Emergency Management Presidency are also available. This study compares these different damage assessment forms with those used in Turkey and presents the points to be considered in damage assessments.