Geleneksel Kastamonu Evleri’nin Ahşap Yapı Elemanlarında Bozulma

Kastamonu, Türkiye’nin kuzeyinde Karadeniz’e kıyısı bulunan bir şehridir. Kentin yüzölçümünün yaklaşık %65’ i ormanlarla kaplıdır. Bu coğrafi özellik kentin konutlarına da yansımıştır. Böylelikle ahşap, Geleneksel Kastamonu Evleri’nin inşasında kullanılan önemli bir yapı malzemesi haline gelmiştir. Bu çalışmada; Kastamonu’da bulunan mevcut geleneksel konutların ahşap yapı elemanlarının incelenmesi hedeflenmiştir. Sivil mimari örneği bu yapıların ahşap yapı elemanlarının yerinde incelenerek elemanlarda meydana gelen bozulmalar ve nedenlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Saha araştırması şeklinde yapılan bu çalışma üç aşamalı bir yöntem uygulanarak tamamlanmıştır. İlk aşamada geleneksel Kastamonu evlerinin yapısı incelenmiştir. İkinci aşamada evlerin ahşap yapı elemanları tespit edilmiştir. Üçüncü ve son aşamada ise ahşap yapı elemanlarında meydana gelen bozulmalar ve nedenleri belirlenmiştir. Sonuç olarak ahşap yapı elemanlarının iklimsel, biyolojik, kimyasal, fiziksel ve mekanik etkilerden dolayı bünyelerinde bozulmaların meydana geldiği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra insan (kullanıcı) kaynaklı bozulmalarında meydana geldiği tespit edilmiştir. Ahşap yapı elemanları fiziksel, kimyasal vb. etmenlerden korunmak için gerekli tedbirler alınmalı, yapı elemanları koruyucu boya veya cilalarla kullanım ömrü uzatılmalıdır. Geleneksel konutların tasarım sürecinde uygun ahşap seçilmelidir. Konutlar uzun süre terk edilmemeli, terk edilmek zorunda kalınması durumunda gerekli tedbirler alınmalıdır.

Kastamonu is a city in northern Turkey, bordering the Black Sea. Approximately 65% ​​of the city's surface area is covered by forests. This geographical feature is reflected in the city's housing. Thus, wood has become an important building material used in the construction of traditional Kastamonu houses. This study aims to examine the wooden structural elements of existing traditional houses in Kastamonu. The goal is to investigate the deterioration and its causes in these structures, which are examples of civil architecture, by examining the wooden structural elements on-site. This field research study was completed using a three-stage method. In the first stage, the structure of traditional Kastamonu houses was examined. In the second stage, the wooden structural elements of the houses were identified. In the third and final stage, the deterioration and its causes in the wooden structural elements were determined. As a result, it was determined that deterioration occurs in the wooden structural elements due to climatic, biological, chemical, physical, and mechanical effects. In addition, it was determined that human (user)-induced deterioration also occurs. The wooden structural elements are affected by physical, chemical, etc. Necessary precautions should be taken to protect against elements, and the lifespan of structural elements should be extended with protective paints or varnishes. Appropriate wood should be selected during the design process of traditional houses. Houses should not be left abandoned for extended periods, and if abandonment is unavoidable, necessary precautions should be taken.