İlk-el Fenomenolojik Yöntem ile Yaşanan Mekânın Sınırlarının Keşfedilmesi

Fenomenoloji nesnenin bilgisine özneden varılabileceğini, deneyimin ve anlamın bilginin temel kaynağı olduğunu savunan bir analiz yöntemidir. Doğrudan tasvire odaklanır ve görünen şeyin gerçeğin kendisi olduğunu savunmaktadır. Çevre-davranış çalışmalarına yön veren pozitivist yaklaşımların 1970’li yıllarda beklenen iyileştirmelere sebep olamaması nedeniyle farklı yöntemler üzerine yoğunlaşan araştırmacılar sezgisellik, farkındalık ve keşif süreci barındıran fenomenolojik yaklaşım ile yeni bir vizyon elde etmişlerdir [1]. Bu yaklaşım fiziksel dünyanın önemine vurgu yaparak, gündelik yaşam içerisinde bu karşılıklı ilişkiyi davranış, deneyim ve anlam üzerinden tarif ederek yorumlamaktır. Fenomenolojik yöntem kendi içinde farklı dallara ayrılarak alt başlıklar ortaya çıkarmıştır. Bunlardan biri de Seamon tarafından adlandırılmış olan ilk-el (fisrt-person) fenomenolojik yöntemdir. Bu yöntemde araştırmacı kendi gözlem ve deneyimlerinden yola çıkarak gerçeği görmeye çalışmaktadır. Fenomenolojik yaklaşımlar çevre ve davranış ilişkisini incelerken pek çok alan içinde veri oluşturmuştur bunlardan biri de mimarlıktır. Bu araştırma kapsamında ilk-el fenomenolojik yöntem kullanılarak, Üsküdar kent mekânında yaşanan mekânın sınırlarının keşfedilmesi ve betimlenmesine yönelik bir çalışma yürütülmüştür. Araştırmacı ilk elden elde ettiği veriler ile yaşanan mekânın sınırları ve konuya katkısı tartışılmıştır.   [1]Seamon, D. (2003). Fenomenoloji, Yer, Çevre ve Mimarlık Literatürünün Değerlendirilmesi. Tol Mimarlık Kültürü Dergisi   sayfa 33-35

Phenomenology is an analytical method that argues that knowledge of an object can be reached through the subject, and that experience and meaning are the fundamental sources of knowledge. It focuses directly on description and argues that what is seen is reality itself. Because positivist approaches that guided environmental-behavioral studies failed to bring about the expected improvements in the 1970s, researchers, focusing on different methods, gained a new vision with the phenomenological approach, which includes intuition, awareness, and a process of discovery [1]. This approach emphasizes the importance of the physical world, describing and interpreting this reciprocal relationship in daily life through behavior, experience, and meaning. The phenomenological method has branched out into different sub-categories. One of these is the first-person phenomenological method, named by Seamon. In this method, the researcher tries to see reality based on their own observations and experiences. Phenomenological approaches have generated data in many fields while examining the relationship between environment and behavior, one of which is architecture. Within the scope of this research, a study was conducted to explore and describe the boundaries of the lived space in the urban space of Üsküdar using the firsthand phenomenological method. The researcher discussed the boundaries of the lived space and its contribution to the subject with the data obtained firsthand. [1]Seamon, D. (2003). Phenomenology, Place, Environment and Evaluation of Architecture Literature. Tol Architecture Culture Journal, pages 33-35