Eğitim Yapılarının mimarisi üzerine bir değerlendirme: Hayatboyu öğrenme kapsamında bir çalışma ziyareti deneyimi

Eğitim yapılarının, öğrenicilerin yaratıcılık, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini besleyecek uyaranlar içermeleri konusunda yaygın bir kabul bulunmaktadır. Bu bağlamda, pek çok Avrupa ülkesinde eğitim politikaları kapsamında, eğitim ve öğretimin kalitesini artıracak, toplumların beklentilerini karşılayacak şekilde okul tasarımlarının yeniden etüt edilmesi amacıyla programlar başlatılmıştır. Eğitim kurumlarının tasarımında, gelişmiş ülkelerdeki uygulamaları inceleyerek Türkiye’deki uygulamalarla karşılaştırmak nitel ve nicel farklılıkları görmek açısından önem taşımaktadır. Bu amaçla bu çalışma Avrupa Birliğine üye gelişmiş ülkelerin K12 eğitim yapıları tasarımına ilişkin uygulamalarının incelenmesine odaklanmıştır. Avrupa Komisyonu ile üye ve aday ülkelerin Ulusal Ajansları işbirliği ile 2007-2015 yılları arasında yürütülen Hayatboyu Öğrenme Programı - Çalışma Ziyaretleri programı kapsamında bu amaçla yapılan ziyaretler incelenmiştir. Örneklem olarak ise Almanya, Fransa, İngiltere, İspanya, Çekya, Yunanistan, Slovenya, Slovakya, Macaristan ve Türkiye olmak üzere 10 Avrupa ülkesinden 15 eğitim yapısı tasarımcıları ve eğitim yöneticilerinin katılımıyla, 08-12 Nisan 2013 tarihlerinde Ankara’da, “Better School Design for Better, Safe and Creative Learning” ismiyle düzenlenen “çalışma ziyareti faaliyeti” seçilerek toplantı sonuçları irdelenmiştir. Çalışmada, katılımcılar kendi ülkelerinden seçtikleri bir okul projesini ortak olarak belirlenen mimari kriterler ve kendi ulusal mevzuatları çerçevesinde analiz ederek sunmuşlardır. Çalışmanın sonucunda, söz konusu çalışma ziyareti kapsamında gerçekleştirilen sunumlar, yapılan okul ziyaretleri ve faaliyetler ile elde edilen kazanımlar mimari bir perspektif ile tartışılmış ve Avrupa ülkelerinde ve ülkemizde okul binalarının tasarımına yönelik yaklaşımlar değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, gelişmiş ülkelerde eğitim tesislerinin klasik okul binası anlayışı yerine, öğrenicilere daha fazla deneyim sunabilen, yaratıcılık, eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini besleyecek uyaranlar içeren; “esnek, sürdürülebilir ve katılımcı bir fiziksel çevre tasarımı” anlayışıyla oluşturulduğu görülmüştür. İncelenen Avrupa ülkelerinin pek çoğunda eğitim yapılarının tasarımına ilişkin özel bir ulusal mevzuat bulunduğu ve yapıların fiziksel çevresi ile bir bütün olarak ele alındığı görülmüştür. Türkiye’de de, eğitim yapı ve tesislerine yönelik, toplumun beklentilerini karşılayacak, zamana ayak uydurabilecek, çağdaş bir ulusal mevzuata gereksinim duyulduğunun altı çizilmiştir.

There is a widespread acceptance that educational buildings should contain stimuli that foster learners' creativity, critical thinking, and problem-solving skills. In this context, many European countries have initiated programs within their education policies to re-evaluate school designs in a way that improves the quality of education and meets societal expectations. Examining practices in developed countries and comparing them with those in Turkey is important for identifying qualitative and quantitative differences in the design of educational institutions. For this purpose, this study focuses on examining the practices related to the design of K12 educational buildings in developed member countries of the European Union. Visits conducted for this purpose within the scope of the Lifelong Learning Programme - Study Visits program, implemented between 2007-2015 in cooperation with the European Commission and the National Agencies of member and candidate countries, were examined. As an example, the study visit activity titled "Better School Design for Better, Safe and Creative Learning," held in Ankara from April 8-12, 2013, with the participation of 15 educational building designers and administrators from 10 European countries (Germany, France, England, Spain, Czech Republic, Greece, Slovenia, Slovakia, Hungary, and Turkey), was selected and its results were examined. In the study, participants presented a school project they selected from their own countries, analyzing it within the framework of jointly determined architectural criteria and their national legislation. As a result of the study, the presentations, school visits, and activities carried out within the scope of the study visit and the gains obtained were discussed from an architectural perspective, and the approaches to school building design in European countries and in Turkey were evaluated. In light of the findings, it was observed that in developed countries, educational facilities are created with an understanding of "flexible, sustainable, and participatory physical environment design" that can offer more experiences to students and include stimuli that will nourish creativity, critical thinking, and problem-solving skills, instead of the classical school building concept. It was observed that many of the European countries examined have specific national legislation regarding the design of educational buildings, and that the buildings are considered as a whole with their physical environment. It was emphasized that in Turkey, there is a need for contemporary national legislation for educational buildings and facilities that will meet societal expectations and keep pace with the times.