AKSARAY İLİ BELİSIRMA KÖYÜ DOKUMALARI
Abstract
Halıcılık; Anadolu’nun birçok yöresinde olduğu gibi, Aksaray ve çevresinde de köklü bir geleneğine sahiptir. Aksaray Selçuklular devrinden beri ünlü bir halı merkezidir. Bu gelenek Osmanlı döneminde de de sürmüştür. Halının ana malzemesi yün olup, Aksaray’ın dağ ve ova köylerinde yaşayan ve koyun yetiştiriciliği ile uğraştıkları için koyunlardan yılda bir kereye mahsus yapılan kırkım işlemi ile elde edilen yünler dokumalarda ham madde olarak kullanılmaktadır. Aksaray yüzyıllardan beri dokuma merkezlerinden biri olarak bilinmektedir. Aksaray halıları denince akla ilk olarak Taşpınar dokumaları gelir. Ancak yapılan alan araştırmalarında durumun böyle olmadığı görülmektedir. Aksaray’da adının bilinmediği hatta hiç duyulmadığı, gün yüzüne çıkmamış dokuma bölgeleri, dokuma isimleri ve motifleri vardır. Bunlardan biri de Belisırma kasabasıdır. Belisırma köyünde yastık, minder, çeyrek, taban ve farklı tekniklerde dokunmuş kilim çeşitleri bulunmaktadır. Özellikle de dokumalarda kullanılan motifler dokumalara ismini vermiştir. Örneğin güllü halılar, yıldızlı motifli halılar bu bölgede en yoğun dokunmuş ve dokumalara adını veren örnekleridir. Bu dokumaların yanında bölgede Taşpınar ve arısama dokuma örnekleri de görmek mümkündür. Dokumalarda kullanılan ipleri ise kendi yöntemleri ile farklı bitki ve meyvelerden doğadan elde etmeleri de dokumaların kalitesini artırmaktadır. Ancak yaklaşık yirmi- otuz yıldır dokuma yapılmayan köyde günümüzde sayısı çok az hatta yok denilecek kadar az üretim yapılmaktadır. Dokuma ev ekonomisine destekten çok boş zamanlarını geçirmek için yapılan çalışmalar olarak görülmektedir. Yapılan araştırma ile Belisırma köyünde bulunan dokumaların; desen ve renk kompozisyonları, kullanılan motifler, dokumalarda kullanılan iplerin boyanmasında kullanılan doğal boyar maddeler, dokumaların ve dokuma sanatının günümüzdeki durumu hakkında veri toplanması yapılmış, yapılan bilgilerin paylaşımı amaç edinilmiştir.
English-language details
AKSARAY-BELİSIRMA OF WEAVINGS
Tapestries; As well as being in many parts of Anatolia, Aksaray and its surroundings have a long tradition. Aksaray is a famous carpet center since the Seljuk period. This tradition continued during the Ottoman period. The main material of the carpet is wool, and the wool obtained by shearing from the sheep once a year is used as raw material in the weeds because they live in mountain and plain villages of Aksaray and they are dealing with sheep breeding. Aksaray has been known as one of the weaving centers since centuries. As for Aksaray carpets, Taşpınar weaves are the first to come to mind. However, it seems that this is not the case in field research. In Aksaray there are weaving zones, weaving names and motifs whose name is not known or even never heard. One of them is Belisırma town. In Belisırma village there are pillow, cushion, quarter, base and different types of kilim woven in different techniques. In particular, the motifs used in weaving have given the name of weaving. For example, royals, motifs with star motifs are the most intensely woven and weaving examples in this region. In addition to these weaves, it is also possible to see examples of weaving in the region of Taşpınar and Arisama. On the other hand, the yarns that are used in the woven are obtained from the different plants and fruits by their own methods, thus increasing the quality of the weaves. However, in the village, which has not been woven for about twenty-thirty years, there are very few productions today. Woven is seen as work done to spend too much leisure time supporting the home economics. With the research done, the textiles found in Belisırma village; design and color compositions, motifs used, natural dyestuffs used in dyeing of the wefts used in weaving, data on the present state of weaving and weaving art have been collected, and the aim of sharing the constructed information has been aimed.
Keywords
Cite this article
Karatay, S. K. (2018). AKSARAY-BELİSIRMA OF WEAVINGS. In Ist International Symposium on Innovative Approaches in Scientific Studies (pp. 443–448). SET Technology.
Article History
- Published
- 23 Jun 2018
License
© 2018 SET Technology. This article is distributed under the terms of the CC BY 4.0.