Engelsiz Yaşam İçin Kentsel Mekân Düzenlemelerinin İncelenmesi: Engelsiz Yaşam Parkı Örneği

Engelli bireylerin toplumsal yaşama eşit, bağımsız ve etkin biçimde katılımı, yapılı çevrenin erişilebilirliği ile doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, çalışmanın temel amacı, Erzurum ili Palandöken ilçesinde yer alan Engelsiz Yaşam Parkı’nın fiziksel erişilebilirliğini ve engelsiz yaşam standartlarına uygunluğunu değerlendirmektir. Engelli bireylerin kamusal açık alanlara erişiminde karşılaşılan fiziksel engeller, bireylerin sosyo-kültürel ve ekonomik yaşama katılımını sınırlandırmakta ve temel hak ve hizmetlere ulaşmalarını kısıtlamaktadır. Bu doğrultuda, erişilebilirliğin yalnızca fiziksel erişimle sınırlı kalmayıp, toplumsal katılım ve eşit vatandaşlık hakları açısından da kritik bir öneme sahip olduğu vurgulanmaktadır. Çalışmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılmış; sahada gerçekleştirilen sistematik gözlemler fotoğraflarla belgelenmiştir. Söz konusu görseller, ulusal ve uluslararası erişilebilirlik standartları çerçevesinde analiz edilerek, parkın mevcut durumuna ilişkin değerlendirme yapılmıştır. Bu yöntem aracılığıyla, mekânsal düzenlemelerin engelli bireylerin bağımsız hareket ve kullanım hakkını ne ölçüde desteklediği ortaya konulmaktadır. Elde edilen bulgular, kentsel açık alanların erişilebilirliğinin artırılmasının, engelli bireylerin kamusal yaşama katılımı açısından temel bir gereklilik olduğunu göstermektedir.

The equal, independent, and active participation of individuals with disabilities in social life is directly linked to the accessibility of the built environment. In this context, the primary aim of this study is to evaluate the physical accessibility of the Engelsiz Yaşam Parkı (Barrier-Free Life Park) located in the Palandöken district of Erzurum, within the framework of universal accessibility and inclusive design standards. Physical barriers encountered by individuals with disabilities in accessing public open spaces limit their participation in socio-cultural and economic life and restrict their access to fundamental rights and public services. Accordingly, accessibility is emphasized not only as a matter of physical access but also as a critical component of social inclusion and equal citizenship. This study adopts a qualitative research methodology. Systematic on-site observations were conducted and documented through photographs. These visual materials were analyzed based on national and international accessibility standards to assess the current condition of the park. Through this method, the extent to which the spatial design facilitates independent mobility and use by individuals with disabilities is revealed. The findings underscore that enhancing the accessibility of urban open spaces is a fundamental requirement for supporting the social participation of individuals with disabilities and for fostering more inclusive cities.