İzmir Karabağlar’ın Çok Kültürlü Oluşunun Morfolojik Dokusuna Yansımaları

İzmir’in en eski yerleşim yerlerinden biri olan Karabağlar, yaklaşık olarak 200 yıl önce adını aldığı ve 1970 yılına kadar korunan kara üzüm bağlarının yoğunlukta olduğu bir bölge olarak bilinmektedir. Karabağlar ilçesi Aydın Otoyolu aksında konumlanmasından dolayı Anadolu’nun uzak köşelerinden, iş bulma umuduyla hızla göç almaya başlamıştır. Çalışmada Karabağlar’ın ülkenin farklı bölgelerinden aldığı göçlerin, ilçenin morfolojik yapısına yansımaları vurgulanmaktadır. Çalışmanın amacı, Karabağlar’da göçlerin sebep olduğu çok kültürlü yapının ilçenin morfolojik dokusuna olan etkisini incelemektir. İlçede göçlerin beraberinde mahalle ölçeğinde farklı toplumsal ve kültürel mekan deneyimleri bulunmaktadır. Farklı kültürlerin morfolojik yapılarına dikkat çekmek ve bu durumun ilçenin estetiğini, yaşam kalitesini ne denli etkilediğine vurgu yapmakta çalışmanın üzerinde durduğu bir diğer konudur. Ayrıca bu çok kültürlü morfolojik dokunun, Karabağlar’ın İzmir kentiyle olan ilişkisini etkilemesi de çalışmanın soruları arasındadır. Çalışmanın temel savı, Karabağlar’daki göçlerle oluşan çok kültürlü yapının ilçenin dokusunu etkilediği ve bu etkinin ilçeye ve kent merkeziyle ilişkisine olumlu yansımadığıdır. Karabağlar’da göçlerle oluşan nüfusun yoğun olduğu mahallelerin yüzölçümüne bakıldığında, %52 oranında Mardin nüfusunun yoğun olduğu mahalleler olduğundan, Mardin’den gelen bireylerin ilçedeki mekansal deneyimleri önem arz etmektedir. Bundan dolayı, Mardinlilerin mekansal yoğunluğu özelinde örnek seçilen mahaller Mardin’in morfolojik yapısıyla, cephe ve konut bağlamında karşılaştırılmıştır. Bu morfolojik yansımanın İzmir şehrinin merkeziyle ilişkisi de çalışmanın değerlendirmelerinde yer almaktadır. Çalışmada yöntem olarak, Karabağlar’ın farklı nüfus yoğunluğuna ait mahalleleri morfolojik doku üzerinden karşılaştırılmıştır.

Karabağlar, one of the oldest settlements in Izmir, is known as a region where the black grape vineyards, which it took its name from approximately 200 years ago and were protected until 1970, are dense. Since Karabağlar district is located on the Aydın Highway axis, it has started to receive rapid migration from the remote corners of Anatolia in the hope of finding work. The study emphasizes the reflections of the migrations that Karabağlar has received from different regions of the country on the morphological structure of the district. The aim of the study is to examine the effect of the multicultural structure caused by migrations in Karabağlar on the morphological texture of the district. There are different social and cultural space experiences at the neighborhood scale in the district along with the migrations. Drawing attention to the morphological structures of different cultures and emphasizing how much this situation affects the aesthetics and quality of life of the district is another subject that the study focuses on. In addition, the effect of this multicultural morphological texture on the relationship of Karabağlar with the city of Izmir is among the questions of the study. The basic argument of the study is that the multicultural structure formed by migrations in Karabağlar affects the texture of the district and this effect does not reflect positively on the district and its relationship with the city center. When the surface area of the neighborhoods formed by migrations in Karabağlar is examined, since 52% of the neighborhoods are densely populated by Mardin, the spatial experiences of individuals coming from Mardin in the district are important. Therefore, the neighborhoods selected as examples, specifically in terms of spatial density of Mardin residents, were compared with the morphological structure of Mardin in terms of facades and housing. The relationship of this morphological reflection with the center of Izmir is also included in the evaluations of the study. As a method in the study, neighborhoods of Karabağlar with different population densities were compared through morphological texture.